• Dolar
  • Euro
  • BIST
Facebook Twitter

Netanyahu'yu şaşkına çeviren ilişki

Netanyahu'yu şaşkına çeviren ilişki
0 0
İsrail-Türkiye arasındaki ticaret hacmi Mavi Marmara saldırısının yaşandığı 2010 yılından sonra da katlanarak büyüdü ve son beş yıl içinde 6.4 milyar dolar seviyesine yükseldi.
21 Kasım 2015 Cumartesi 09:24

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Kudüs’te bir panelde yaptığı konuşma, İsrail ile Türkiye arasındaki ilişkilerin ekonomik boyutunu tekrar gündeme getirdi. Mavi Marmara saldırısının ardından ilişkilerin neredeyse donma noktasına geldiği düşünülürken ekonomik ilişkilerin hızla yükseldiği gözleniyor. AKP iktidarı öncesi iki ülke arasındaki ticaret hacmi 1 milyar dolar seviyesindeyken, 2002 sonrası rakamlar kartopu gibi büyüyerek 6.4 milyar dolar seviyesine taşınmış.

 

YÜZDE 300 ARTIŞ YAŞANMIŞ

 

Rakamlara bakıldığında Mavi Marmara ve Filistin sorununun ekonomik alanda hiçbir kriz yaratmadığını söylemek mümkün. 2010 yılında Türkiye'den ithalat İsrail otomotiv pazarında yüzde 10'a ulaşmış durumda. İsrail ile dış ticaretimiz 2011’e kadar yüzde 300’den fazla artmış, üçe katlanmış. Araya Davos Krizi, Mavi Marmara Katliamı ve diğer irili ufaklı sözlü sataşmalar girmesine rağmen iki ülke ticareti 2013’te de durmamış ve TÜİK verilerine göre 5 milyar doları aşmış.

SALDIRI SONRASI BÜYÜK ARTIŞ

 

Yine TÜİK verilerine göre 2014'te ticaret 6.4 milyar dolar seviyesine ulaşmış. Resmi verilere göre sadece Mavi Marmara'dan bugüne İsrail-Türkiye ticareti yüzde 47 oranında artmış durumda. 2013 yılı itibariyle Türkiye’nin İsrail’deki yatırımları 1,3 milyar dolarlık 147 projeden oluşuyor. İsrail’in Türkiye’deki yatırımı ise 4 milyar doları geçiyor.

 

GÜVENLİ LİMAN İSRAİL

 

Türkiye İsrail’i çok ağır bir dille eleştirmesine rağmen askeri sözleşmeler de iptal edilmemiş. Suriye’de başlayan iç savaştan sonra Türkiye ile İsrail farklı bir alanda daha işbirliğine başlamış. Türk şirketleri Ortadoğu pazarına geçebilmek için Suriye yerine İsrail hattını kullanmayı tercih ediyor. Türk gemileri önce İsrail limanlarına ulaşıyor, mallar buradan Ürdün ve Körfez ülkelerine ulaştırılıyor. İskenderun limanından binlerce Türk tırı İsrail'in Hayfa limanına ulaşıyor, buradan da Ürdün'e ve diğer ülkelere geçiliyor. Financial Times'ın konuştuğu İsrailli bir yetkili konuyla ilgili şunları söylüyor: "Türkiye hükümeti İsrail'e bayılmıyor ama iş ticarete gelince İsrail bundan yararlanıyor. Ürdünlüler de istediklerini alıyor - dolayısıyla herkes kazançlı çıkıyor.”

 

İSRAİL DOĞALGAZINI ALABİLİRİZ

 

Netanyahu’nun Kudüs’teki panelde sözünü ettiği, Türkiye-İsrail arasında doğalgaz da gündemde. Bu konudaki en önemli iddia İsrail gazının önce Ceyhan’a getirilmesi sonra da Türkiye üzerinden Avrupa’ya pazarlanması. İddiaya göre İsrail gazını Zorlu Holding 2,5 milyar dolara mal olacak bir boru hattı ile Türkiye’ye taşıyacak. Zorlu Holding, hali hazırda İsrail Dorad’ta bir doğalgaz çevrim santralini işletmeye almış durumda. Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Zorlu, Davos ve Mavi Marmara gibi devasa krizlerde dahi İsrail’le iş yapmakta hiçbir zorlukla karşılaşmadıklarını söylüyor.

 

İSRAİL ÜRÜNÜNE ‘TÜRK MALI’ MAKYAJI

 

EPDK 2013 Petrol Sektör Raporu'na göre İsrail, Türkiye'nin en fazla akaryakıt ithal ettiği ülkeler arasında Yunanistan ve Hindistan'ın ardından üçüncü sıraya yerleşmiş durumda. İsrail'in akaryakıt ithalatındaki payı yüzde 14 ve Türkiye ağırlıklı olarak motorin ithal ediyor. Söz konusu ticaretin 2014 yılında da benzeri bir düzeyde devam ettiği biliniyor. Dikkatlerden kaçan bir diğer boyut ise İsrailli bazı firmaların Türkiye'de yaptıkları yatırımlar yoluyla İslam dünyasına girme çabaları. Pek çok İslam ülkesi İsrail'i tanımadığından veya İsrail mallarını almak istemediğinden bu firmalar 'Türk malı' mührünü vurarak mallarını Müslüman ülkelere ve bölgeye satmak istiyorlar. Daha önce de söylediğimiz gibi, İsrail'in Türkiye'deki yatırımlarının miktarının 4 milyar doları aştığı belirtiliyor.

 

ERDOĞAN: DUYGU DEĞİL AKIL ZAMANI

 

Gazze’yi vuran İsrail jetlerinin yakıtlarının dahi Türkiye’den gittiği de önemli iddialar arasında. Bu iddialara en yetkili ağızlar "söz konusu değildir" şeklinde cevap veriyor. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi ise Türkiye'nin İsrail'e 130 ton jet yakıtı sattığını, bunun da 130 bin dolarlık bir ederinin olduğunu belirtti. Ancak yakıt meselesini açıklarken Cumhurbaşkanı Erdoğan iddialarının İsrail uçaklarının havalanında yaptıkları yakıt ikmali ve bakımı kapsadığını söylemiş ve THY'nin de her hafta İsrail'e 40 kez sefer düzenlediğini ve yakıtını vs. İsrail'den aldığını söyleyerek "Bu uçaklar uçmasın mı? Duygu ile hareket edilecek bir zamanda değiliz. Akılla hareket edilecek bir zamandayız" demişti.

 

KİMSE ELEŞTİRMESİN ALIYORUZ, SATIYORUZ

 

Türkiye'nin İsrail ile oldukça yüksek boyutlardaki ticareti eleştirildiğinde AKP’nin önde gelen isimlerinden Bülent Arınç, "Ticaret devam ediyor. Alıyoruz, satıyoruz. Bundan dolayı kimse bizi eleştirmesin. Biz alıyoruz, satıyoruz" demişti. Aynı şekilde Başbakanlık tarafından 24 Temmuz 2014’te yapılan açıklamada, "Küresel ekeonomideki etki ve rolünü giderek artıran Türkiye'nin dış ticarette istisnasız her alanda bir atılım içinde olduğu bilinen bir gerçektir. Bu çerçevede İsrail ile olan ticarette de son yıllarda bir artış olduğu bilinmektedir. Fakat bu artışta İsrail'e yönelik olarak hükümetin ve devletin resmi anlaşmalar yoluyla herhangi bir katkısı yoktur. Ticaret artışının büyük bir kısmı özel firmaların serbest piyasa çerçevesinde yaptıkları ticaret, bir kısmı Filistin'e ambargo sebebiyle İsrail üzerinden yürütülmek zorunda klaınan ticareti, bir kısmı da vergi anlaşmaları sebebiyle, üçüncü ülkelerle yapılan ticaretin İsrail üzerinden yürüten firmaların çalışmaları sebebiyledir” denilmişti.

 

 

 

TİCARETİN YAHUDİSİ, MÜSLÜMANI OLMAZ

 

Eski Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi'nin geçen yıl yaptığı bir açıklama da ekonomik ilişkilerin geldiği boyutu gözler önüne seriyor: "Türkiye’de Yahudi ürünleri diye bir ayrım yapmak bizim tarihimize, bizim ecdadımıza, bizim inançlarımıza aykırı bir şeydir.... Bugün tekraren söylüyorum, Allah vermesin bir afet olsa İsrail’de oraya ilk giden Türkiye olur... Allah İsrail'e afet vermesin, orayı kurtarmakla ilgili yardımla ilgili ilk giden Türkiye olur... Bugün uluslararası piyasada, şirketlerde, sermayede hiçbir ürünün Müslümanı, Yahudisi, Hristiyanı yok... Türkiye ile İsrail, yaklaşık olarak yıllık bazda baktığımız zaman 5 milyar doların üzerinde ticaret hacmi olan iki ülkedir. Şirketler kendi arasında yani Türk ve Yahudi şirketleri kendi aralarında ticaretlerini yapmaya devam edecektir, bundan sonra da."

 

EN BÜYÜK 9’UNCU PARTNERİMİZ

 

İsrail ile yaptığımız ticaret, Mısır'ın gaz ticaretini bir yana koyacak olursak, neredeyse tüm İslam dünyasının yaptığı ticaret kadar. İsrail 2013 yılında Türkiye'nin iş yaptığı en büyük 9. partner ülke oldu. İsrail Merkezi İstatistik Bürosu'nun verilerine göre Türkiye, İsrail'in en çok ithalat yaptığı ilk 10 ülkeden biri haline geldi. Rakamlara bakıldığında Netanyahu’nun, “Türkiye ile ekonomik ilişkilerimiz şaşılacak derecede güçlü” sözlerinin gerçeği yansıttığı da görülebiliyor.

 

 

KAYNAK: HABERDAR

 

 

 

0 0
YORUMLAR
YORUM EKLE

captcha