• Dolar
  • Euro
  • BIST
Facebook Twitter

Project Syndicate: Güçlenen dolar büyük dengesizlikler yaratacak!

Project Syndicate: Güçlenen dolar büyük dengesizlikler yaratacak!
0 0
Ortadoğu’da İsrail’in Filistinliler’e saldırısıyla tırmanan gerilip dünya piyasalarını vurdu.
17 Mayıs 2018 Perşembe 13:24

Petrol fiyatları yeniden tırmanışa geçip 79 dolara çıkarken, bu artışın ABD’de enflasyonu tırmanışa geçireceği ve Fed’in faizleri artırmak zorunda kalacağı beklentisi piyasalardaki yeni satış dalgasının tetikleyicisi oldu. 

 

Son birkaç haftadır düşme eğiliminde olan ABD 10 yıllık tahvilleri yeniden yüzde 3’ün üzerine çıkıp 2014’ten sonraki zirvesine çıkarken dolar özellikle gelişen piyasa para birimleri karşısında hızlı artışlar yaşadı.

 

Gün içerisinde Türk Lirası karşısında 4,50'yi aştı. 

 

Mohameda El-Erian’ın Project Syndicate’ta kaleme aldığı yazıda ise doların güçlenmesinin ekonomi üzerindeki etkileri değerlendiriliyor. Arjantin örneğini yazısında paylaşan El-Erian, "Bazıları doların güçlenmesini küresel dengesizliklerdeki uzun soluklu düzelme süreciyle uyumlu olduğunu düşünebilir. Fakat Arjantin’in IMF’den yardım istemesi dolar endeksindeki güçlenmenin başka dengesizlikler yaratacağını da ortaya koymuş durumda" diyor.

 

El-Erian, doların uluslararası piyasalarda değer kazanmaya başlamasıyla bu ekonomilerin rekabet güçlerini kaybetmeye başladığını ve cari dengelerinde önemli bozulmalar yaşadıklarını hatırlatarak, "Gerçekleşen ve potansiyel görünen sermaye kaçışlarını engellemek için faiz artırmak zorunda kalmış; bu da ekonomilerinde daraltıcı bir eğilim başlatıp yerli kurumsal sektörün kredibilitesine zarar vermişti. Enflasyonu patlatacak olması ve dış borç ödemelerinin yükünü ağırlaştıracak olması nedeniyle devalüasyon da bir çözüm gibi durmuyordu" diyor.

 

El-Erian, şöyle devam ediyor:

 

"Şimdilerde gelişmekte olan piyasaların çoğunda artık serbest kur rejimi hâkim. Borçlanmayı iç kaynaklara yöneltmeleri sonucunda da yükümlülükleriyle borçları arasında kur uyumsuzluğu az.  Yine de iki tane hassas nokta var.

 

İlki, sıra dışı şekilde uzun süren düşük faiz, zayıf dolar ve oynaklığı az finansal piyasa ortamının gelişmekte olan piyasalara yönelen sermaye akımlarını coşturmuş olması.  “Turist para” diyebileceğimiz geldiği gibi ilk sıkıntı işaretiyle fişek hızıyla çıkabilen nitelikte olan sermaye akımları dâhil olmak üzere.

 

İkincisi, inanılmaz derecede müsait olan küresel finansman koşulları nedeniyle gelişmekte olan ekonomilerde özel sektörün dolar bazında borçlanmalarının artışı – ki bu da yükselen faizler ve dolar endeksinin değer kazandığı ortamda finansal kırılganlıklarını önemli ölçüde artırıcı bir faktör.

 

Finansal değişkenlerde dışsal nedenlerle yaşanan değişimler artık bir risk unsuru, özellikle Arjantin gibi kötü ekonomi yönetim tarihine sahip, yüksek cari açık veren ve başka makroekonomik dengesizlikleri olan; az araçla çok hedef peşinde koşan ülkeler için. Gelişmekte olan piyasalar zaten yapısal olarak bulaşma etkisine açıkken, birkaç ülkenin tüm varlıkları için daha sıkı bir finansal duruma geçmesi sadece an meselesi haline geliyor.  

 

Bu bilgi ile politika yapıcılar kur piyasası üzerindeki baskıyı hafifletecek politikalar uygulamak zorunda.  Başta Avrupa olmak üzere büyümeci politikalar uygulanması gereği anlamına geliyor. Gelişmekte olan piyasalarda ise odak noktasında sağlam bilançolar olması gerek.  Piyasa dinamiklerini yakından izleyip anlayarak güvenilir politikalar üretmeleri önemli.

 

Kısır döngüleri kırmak amacıyla, ülke bazında alınacak önlemlerin dünya ölçeğinde uygulanan politikalarla koordine edilmesi gerekiyor. IMF zaten yakın bir zamanda finansman ihtiyacı olan bir çok ülkeyi kapısında bulacak; bu nedenle koordinasyon konusunda önemli bir rol oynama potansiyeline de sahip.

 

Ekstradan dikkatli adımlar atmak sonrasında büyük temizlikler gerektirecek riskli tercihler yapmaktan çok daha önemli hale gelmiş durumda."

0 0
YORUMLAR
YORUM EKLE

captcha