• Dolar
  • Euro
  • BIST
Facebook Twitter

Kamu ihale düzeni AKP'nin oyuncağı oldu: İhale Kanunu 187 ayda 186 kere değiştirildi

Kamu ihale düzeni AKP'nin oyuncağı oldu: İhale Kanunu 187 ayda 186 kere değiştirildi
0 0

AKP, iktidarda olduğu 187 ay boyunca İhale Kanunu’nu 186 kez değiştirdi. Son değişiklikle doğal afet, salgın hastalık gibi öngörülemez durumlarda kullanılması gereken "istediğine ihale verme"nin kapsamı daha da genişletildi.

19 Mayıs 2018 Cumartesi 18:02

AKP iktidarı, hükümet yanlılarına istediği gibi kaynak aktardığı kamu ihalelerine dayanak oluşturan kanunu iktidarda bulunduğu 16 yıl boyunca 186’ncı kez değiştirdi.

 

Kamu İhale Kanunu’nda torba yasa ile yapılan son değişiklikle "pazarlıksız, istediğine ihale verilmesi"nin kapsamı genişletildi. İstediğine ihale verilmesini düzenleyen “21 B” yönteminin kullanımı, “Yapım tekniği açısından özellik arz eden…” ifadesinin eklenmesiyle daha da kolaylaştı.

 

AB’ye uyum gerekçesiyle 22 Ocak 2002’de yürürlüğe giren 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nda AKP’nin sürekli yaptığı değişiklikler, 16 Mayıs günü biten 26. Yasama Dönemi’nin son gününe kadar sürdü.

 

AKP’nin iktidarda kaldığı 187 ayın neredeyse her ayına bir değişiklik düşecek sayıda düzenleme yapılan kanunun metninde direkt ya da başka kanunlarda atıflar yoluyla yapılan değişiklikler 186’ya çıktı. Bugüne kadar 50 kanun ve kanun hükmünde kararname ile Kamu İhale Kanunu değiştirildi.

 

Ali Dibo fitili ateşledi

 

2006’da Hatay’da 271 kamu ihalesinin 17 AKP’li yerel yönetici tarafından kazanıldığının belirlenmesi ile başlayan Ali Dibo olayında kanuna aykırılığın Kamu İhale Kurumu soruşturması ile kesinleşmesi AKP’nin yasayı kendine yakın kişilerin çıkarlarına uydurma gayretlerinin fitilini ateşleyen en önemli gelişme oldu.

 

Yapılan ilk önemli değişikliklerden biriyle enerji, su, ulaştırma ve telekomünikasyonla ilgili KİT’lerin yapım ve satın almaları kapsam dışında kaldı. Böylelikle Karayolları, DSİ ve Devlet Demiryolları’nın dev ihaleleri hükümet yanlısı şirketlere ya da bunların kurduğu konsorsiyumlara verildi.

 

İstisna sıradanlaştı

 

Kanunun en fazla değişikliğe uğrayan maddesi “İstisnalar”ı düzenleyen üçüncü maddesi oldu. 2003’ten başlayarak getirilen istisnalarla maddenin ilk halinde beş olan fıkra sayısı alfabenin sondan üçüncü harfi olan “V” ye kadar geldi.

 

Hükümet rafineri, petrol boru hattı, yol, köprü ve baraj projelerinin yanı sıra fakir ailelere yapılacak kömür yardımlarından ithal doğalgaz alımına, birçok kamu kuruluşunun acil olmayan alımlarından TOKİ, kentsel dönüşüm projeleri, FATİH Eğitim Projesi’ne kadar pek çok projede istisnaları kullanmayı sıradanlaştırdı.

 

Kamunun istediği ile görüşerek ihaleyi vermesine olanak sağlayan “Pazarlık” usulü de 8 kez değişikliğe uğradı.

 

“Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddenin “Açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması, doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması, savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması” gibi hükümleri yol, köprü gibi büyük projelerde bile kullanıldı.

 

Özellikle de maddenin “B” fıkrasında tanımlanan doğal afet ve salgın hastalık gerekçesi ortada çoğu zaman böyle bir durum olmamasına karşın en sık başvurulan gerekçe oldu.

 

Pazarlık usulü ile yapılan ihalelerin toplam tutarının yüzde 81,49’unu kamunun ilana çıkmadan istediğini çağırarak ihale verme yöntemi olan 21 B kapsamındaki ihaleler oluşturdu. Bunun büyük bölümü de yolsuzluk iddialarına en fazla konu olan yapım işlerinden meydana geldi. Yapım işlerini de sırasıyla hizmet ve mal alımı izledi.

 

2004’te tüm ihaleler içindeki payı yüzde 12, büyüklüğü de 1.6 milyar olan pazarlık usulü ile yapılan ihalelerin büyüklüğü 2017’de 45 milyarlık büyüklükle tüm ihalelerin yüzde 30’una yaklaştı.

 

Son güne kadar

 

21 B ihalelerinin hangi durumlarda verildiğine dair gelen eleştiriler üzerine son gün değişikliği ile AKP, İhale Kanunu’nu 186’ncı kez değiştirerek "Yapım tekniği açısından özellik arz eden…" gibi bir gerekçeyi kullanarak kendisine yakın kişilere ihale vermenin yolunu açtı.

 

KAYNAK: BİRGÜN

0 0
YORUMLAR
YORUM EKLE

captcha